Croeso i The Sprout! os gwelwch yn dda Cofrestru neu Mewngofnodi

10 Ffaith Am Seibrfwlio

Postiwyd gan AngieBeatDown o Castell-Nedd Port Talbot - Cyhoeddwyd ar 19/01/2015 am 16:39
0 sylwadau » - Tagiwyd fel Diwylliant, Pobl, Technoleg, Materion Cyfoes

  • Bawd i lawr Facebook

English version // Yn Saesneg

Seibrfwlio - mae'n effeithio llawer o bobl o bob oedran a rhaid rhoi stop ar hyn.

Os wyt ti'n dilyn Game of Thrones byddi di'n adnabod yr actores Maisie Williams (Arya Stark) ac yn gwybod bod hi'n wych o ddi-ofn, felly roedd yn sioc pan ddywedodd y ferch 17 oed, fel sawl un enwog arall, bod hi wedi dioddef oherwydd bwlïod hefyd.

Yn cael ei phoeni ar wefannau cyfryngau cymdeithasol fel Formspring ac AskFM yn dilyn ei henwogrwydd, rhoddodd yr hwb iddi serennu yn y ddrama unigryw Cyberbully oedd ymlaen wythnos diwethaf (Dydd Iau, 15fed Ionawr 2015) ar Sianel 4 i helpu codi ymwybyddiaeth o'r ffenomena cynyddol.

Mae nifer yn meddwl mai problem sydd yn effeithio pobl ifanc sydd yn archwilio corneli tywyll y rhyngrwyd yn unig ydy hwn, ond mae seibrfwlio yn rhywbeth sydd yn gallu digwydd i unrhyw un o unrhyw oed ar bron unrhyw wefan. Mae'n amrywio o ferched yn ofni ymosodiad pornograffi dial (bellach yn anghyfreithlon yn y DU) i enwogion (eto merched yn bennaf) gyda lluniau ohonynt yn cael eu postio ar-lein, neu bobl yn postio ar Facebook neu'n trydar pethau ymosodol-goddefol.

Dwi wedi ysgrifennu rhestr o awgrymiadau, ffeithiau a phethau i helpu ti i ymdopi â seibrfwlio os yw'n digwydd i ti neu rywun ti'n adnabod.

1. Gall ddigwydd yn unrhyw le

Mae seibrfwlio yn fath o fwlio sydd yn digwydd ar-lein neu drwy ffôn symudol. Mae gwefannau fel Facebook, Twitter, Tinder, Instagram a Snapchat ayb. i gyd yn lleoliadau da i seibrfwlïod. Mae gwasanaethau negeseuon sydyn ac e-bost yn cael eu defnyddio hefyd.

2. Gall ddigwydd i unrhyw un

Yn ôl y wefan dosomething.org mae 68% o bobl ifanc yn eu harddegau yn cytuno bod seibrfwlio yn broblem ddifrifol. Gallai ddigwydd am unrhyw reswm, o ffans One Direction yn ymosod ar unrhyw un sydd yn siarad yn ddrwg am y band (gofynna i Lorde), i bobl yn gwneud sylwadau negyddol ar lun bicini.

3. Mae'n dod mewn sawl ffurf

Mae dioddefwyr ar-lein yn cael problemau nodweddiadol  fel hel clecs neu si, dwyn hunaniaeth neu "Catfishing", bygythiadau neu flacmel a fideos a delweddau yn cael eu postio heb ganiatâd.

Mae'n dal i ddigwydd ar ffonau symudol hefyd, nid yw'n achos o logio allan fel mae llawer o bobl yn ei feddwl. Mae posib cael negeseuon testun o hyd, neu alwadau ffôn dienw, negeseuon llais ymosodol a dwyn hunaniaeth. Mae'r rhain i gyd yn gyffredin ac yn anghyfreithlon. Mae cyswllt di-baid yn gallu cael ei ystyried yn harasio o dan Ddeddf Gwarchod Rhag Aflonyddu 1997.

4. Nid yw i ddieithrion yn unig

Mae seibrfwlio yn fath o drais, rheolaeth a grym mae un person yn ei ddangos i un arall - gall hyn droi i drais yn y cartref yn aml ac i'r gwrthwyneb. Adroddodd Domestic Violence London bod 40% o bobl o dan 25 oed yn dioddef o gamdriniaeth perthynas bod hyn mewn person neu ar-lein.

Mae newidiadau mewn diwylliant yn arwain at nifer fawr o berthnasau ar-lein a phellter pell. Nid yw'r ffaith ei fod yn digwydd drwy sgrin yn golygu nad yw'n gamdriniaeth - os wyt ti'n cael dy wneud i deimlo'n anghyffyrddus neu ofidio am beth mae dy bartner yn ei ddweud, siarada gyda rhywun.

5. Gallet ti fod yn ddioddefwr ac yn gyflawnwr

Efallai dy fod di wedi gofidio am sylwad sydd yn cael ei adael amdanat ar-lein neu wedi cael dy aflonyddu drwy'r rhyngrwyd ond wyt ti wedi stopio i feddwl os wyt ti efallai'n euog hefyd?

Efallai nad fyddet ti byth yn galw dy hun yn seibrfwli ond mae gadael sylwad maleisus yma ac acw efallai'n gwneud mwy o niwed nag yr oeddet yn ei feddwl i'r person ar yr ochr arall. Mewn perygl o swnio fel dy fam, mae'r ymadrodd, "Trin eraill fel ti'n dymuno cael dy drin" yn wir yn fan hyn, bod hyn ar-lein neu all-lein!

6. Sut i amddiffyn dy hun

Cadwa holl wybodaeth breifat i ti dy hun ymhob amgylchiadau - paid postio lluniau sydd yn gallu dangos ble rwyt ti'n byw, dy gyfeiriad, manylion banc (mae'n swnio'n amlwg ond byddet ti wedi synnu gyda'r nifer o bobl sydd yn postio lluniau o docynnau cyngerdd neu gadarnhad bwcio gyda rhif banc/cyfeiriad arnynt.)

Dewisa gyfrinair diogel iawn a'i ysgrifennu yn rhywle saff iawn. Dewis cymysgedd o rifau a llythyrau a phaid anghofio defnyddio llythyren fras yn rhywle.

Gosod yr holl gyfrifon yn breifat - yna ti sydd yn rheoli pwy sydd yn gweld beth ti'n postio a pwy sydd yn gadael sylwadau. Hefyd mae sawl app efo tagio daearyddol (geotagging) neu wasanaethau lleoli, os yw'r rhain yn cael eu gadael ymlaen bydd pobl yn gwybod ble rwyt ti pan fyddi di'n postio felly efallai byddai'n well i ti eu diffodd.

7. Beth i wneud os wyt ti'n cael dy hacio

Os wyt ti'n meddwl bod dy gyfrif wedi cael ei hacio, newidia dy gyfrinair yn syth. Os fedri di ddim mewngofnodi, bydd y mwyafrif o weithredwyr cyfryngau cymdeithasol efo teclyn ailosod cyfrinair (ceisia'r wefan cefnogaeth berthnasol neu'r botwm 'help'), sydd yn gyrru cyfrinair newydd i dy gyfeiriad e-bost neu ffôn symudol. Sicrhau dy fod di'n cadw dy e-bost a rhif ffôn symudol yn gyfoes er mwyn i'r darparwyr yrru cyfrinair newydd i ti.

8. Sut i wneud iddo stopio

Rheol rhif un: Paid bwydo'r troliau!

Cymera sgrin lun a chadw unrhyw gamdriniaeth ti'n ei dderbyn - paid dileu'r dystiolaeth.

Paid ymateb i unrhyw sylwadau ymosodol, gall fod yn anodd ond mae'n well yn y hir dymor. Mae troliau (pobl sydd yn lledu negatifedd ar-lein am hwyl) yn bwydo oddi ar y sylw - paid â rhoi dim a byddant yn symud ymlaen.

9. Sut i adrodd

Mae'r mwyafrif o wefannau rhwydweithio cymdeithasol yn gwahardd ymddygiad ymosodol, gan gynnwys bwlio, harasio, personadiad a dwyn hunaniaeth.

Os wyt ti eisiau gwneud cwyn, gweler pa delerau ac amodau sydd wedi'u torri, cymera sgrin lun o'r sylwad neu lun fel tystiolaeth a chysyllta gyda gweithredwyr y wefan. Gellir adrodd bwlio ar Facebook yn hawdd ac mae Twitter yn darparu llawer o wybodaeth am ymdopi gydag ymddygiad digroeso ar-lein.

Os wyt ti'n derbyn negeseuon testun ac/neu alwadau gofidus neu amhriodol, adrodd y bwlio i dy ddarparwr rhwydwaith symudol. Mae posib newid dy rif yn hawdd os wyt ti'n cael dy fwlio drosodd a throsodd ar dy ffon neu flocio rhifau nad wyt ti'n adnabod (mae gan yr iPhone fotwm blocio hefyd).

10. Mae help ar gael

Os wyt ti'n dioddef gyda bwlio o unrhyw fath mae yna lawer o bobl gallet ti siarad â nhw ac er efallai byddi di'n teimlo felly, nid wyt ti ar ben dy hun. Mae Meic yn wasanaeth cyfrinachol gellir di ffonio, gyrru neges testun neu negeseuo sydyn am unrhyw reswm os wyt ti angen siarad gyda rhywun 24/7, i unrhyw un o dan 25 oed yng Nghymru. Mae Cybersmile yn adnodd cwbl gyfrinachol, proffesiynol i unrhyw un sydd yn mynd drwy boen yn ymwneud â'r rhyngrwyd, o bryder am gyfryngau cymdeithasol i harasio ar-lein llawn.

Dweud wrth rywun ti'n ymddiried ynddynt, fel y gallant helpu ti i ddarganfod beth sydd yn digwydd a phenderfynu sut orau i ymateb iddo - paid dioddef ar ben dy hun! Os bydda'n well gen ti i siarad gyda rhywun ti ddim yn adnabod, galwa'r Samariaid am help.

Os wyt ti'n derbyn bygythiadau difrifol neu niferus, dylai galw'r heddlu ar 999. Os nad ydynt yn gallu rhoi'r help cywir, gallant roi ti mewn cysylltiad â'r bobl gywir i ddelio gyda'r sefyllfa.

Os wyt ti'n poeni am unrhyw beth ac angen siarad gyda rhywun yna bydd Meic, y llinell gymorth eiriolaeth, gwybodaeth a chyngor i blant a phobl ifanc yng Nghymru, yn gallu helpu. Gall alw'r llinell gymorth am ddim ar 080880 23456, gyrru neges testun ar 84001 neu sgwrsio ar-lein ar www.meiccymru.org/cym

Eisiau ennill crys-T Sprout? Llenwa Arolwg Bodlonrwydd theSprout!

Digwyddiadau - Cyfarfod Grŵp Golygyddol Sprout Ionawr 2015

Sefydliadau - Caerdydd yn Erbyn Bwlio

Ar y We - Gwybodaeth Diogelwch

Erthyglau - Categorïau - Pobl

Erthyglau Perthnasol:

*Cyflwyna dy stwff i'w gyhoeddi yma*

Delwedd gan Enoc vt trwy Wikimedia Commons

Rhywbeth i ddweud?

Rhaid bod wedi mewngofnodi i bostio sylwadau ar y wefan hon

Mewngofnodi neu Cofrestru.

Cymerwch ychydig o funudau i gwblhau'r arolwg hon. Bydd hyn yn helpu ni i ffeindio allan sut yr ydych chi'n defnyddio'r wefan fel ein bod ni'n gallu dal ati i'w gwella ar eich cyfer chi. Bydd pawb sy'n cwblhau'r arolwg yn cael y cyfle i ennill �50