Croeso i The Sprout! os gwelwch yn dda Cofrestru neu Mewngofnodi

Gwybodaeth » Pethau I'w Gwneud » Chwaraeon a Chadw'n Heini » Gweithgareddau Awyr Agored



Gweithgareddau Awyr Agored

Mae gweithgareddau awyr agored yn cynnwys heicio, dringo, cerdded mynyddoedd, cyfeiriannu a chwaraeon dŵr awyr agored fel rafftio, canŵio a caiacio. Mae dringo a cherdded mynyddoedd yn chwaraeon antur sy’n hyrwyddo hunanddibyniaeth, sgiliau arwain a gwerthfawrogiad amgylcheddol.

Heicio a cherdded

  • Mae heicio yn fath o gerdded y mae pobl yn ei wneud fel ymarfer corff neu am bleser oherwydd eu bod yn mwynhau darganfod y wlad a mwynhau’r golygfeydd. Mae’n digwydd yng nghefn gwlad yn bennaf
  • Mae Cymru’n berffaith ar gyfer heicio a cherdded oherwydd ei mynyddoedd a’i bryniau
  • Mae llawer o amrywiaeth o ran cerdded yng Nghymru, o Daith y Tri Chastell i Daith Eryri
  • Gall gysylltu â ’Walking Wales’ i drefnu trip cerdded, gwyliau cerdded neu am help wrth ddewis taith dy hun

Dringo

  • Gall dringo fod yn gamp hynod beryglus os nad wyt ti'n cael dy oruchwylio, ac os nad yw’r offer a dillad amddiffynnol cywir gennyt
  • Dringo creigiau – sef dringo ar dir serth, creigiog – a mynydda, sef dringo ar fynyddoedd, yw’r ddau brif fath o ddringo
  • Dringo dan do yw dringo ar waliau dringo artiffisial
  • Os wyt ti'n 'dringo â chymhorthion', byddi di'n defnyddio pob modd posibl o ddringo i fyny, fel taclau tynnu neu ddringo ysgolion rhaff sydd i gyd wedi’u clymu wrth wal gyda bolts
  • Os wyt ti'n 'dringo’n rhydd' byddi di'n defnyddio dwylo, traed a rhannau eraill o’r corff i ddringo wyneb. Defnyddir rhaffau a thaclau eraill i amddiffyn yn unig
  • Fel arfer bydd cystadlaethau’n cael eu cynnal dan do ar waliau dringo pwrpasol. Mae tri phrif gategori – anhawster, cyflymder a dringo dros glogfeini, ac mae gan bob un nod dringo gwahanol

Cyfeiriannu

  • Mae cyfeiriannu’n gamp lle mae cystadleuwyr yn llywio eu ffordd rhwng pwyntiau rheoli a nodir ar fap pwrpasol trwy ddefnyddio map a chwmpawd. Fel arfer mae’n golygu mynd dros dir amrywiol ei natur a llawer o antur
  • Mae gan gwrs cyfeiriannu safonol fan cychwyn, cyfres o fannau rheoli sydd wedi’u nodi gan gylchoedd ac wedi’u cysylltu gan linellau, ac wedi’u rhifo yn y drefn gywir i’w darganfod, a man gorffen
  • Gall ymarfer cyfeiriannu fel hobi, ac mae’n ffordd hawdd o gadw'n heini
  • Mae’n weithgaredd cyffrous i’w rannu gyda ffrindiau neu deulu
  • Mae cyfeiriannu’n gamp dra gystadleuol hefyd sy’n cynnwys canolbwyntio’n ddwys, sgil a ffitrwydd
  • Mae sawl gwahanol fath o gyfeiriannu. Cyfeiriannu traed yw’r math mwyaf cyffredin. Dyma le mae cystadleuwyr yn rhedeg naill ai draws gwlad neu’n cerdded, ac yn defnyddio’u map a chwmpawd i ddarganfod y ffordd o’r dechrau i’r diwedd, gan stopio ym mhob un o’r mannau rheoli
  • Ceir hefyd gyfeiriannu sgïo, cyfeiriannu beic mynydd a chyfeiriannu llwybr
  • Mae cyfeiriannu’n weithgaredd awyr agored sy’n addas i ysgolion. Ceir lefelau heriol i bob oedran a gallu, a gellir ei ddefnyddio fel rhan o’r Cwricwlwm Cenedlaethol ar gyfer Addysg Gorfforol, Daearyddiaeth a Mathemateg
  • Gall ei wneud yn y maes chwarae neu yng nghefn gwlad
  • Mae rheolau cyfeiriannu wedi’u diffinio gan yr International Orienteering Federation. Mae gan y British Orienteering Federation dîm o swyddogion datblygu a all gynnig cyngor

Rafftio

  • Gall rafftio dŵr gwyn fod yn hynod o beryglus – mae risg o ddamwain neu anaf difrifol oherwydd natur annisgwyl y dŵr cyflym
  • Mae deddfwriaeth a mesuriadau diogelwch yn eu lle erbyn hyn ar gyfer gweithredwyr rafftio, yn cynnwys rheoliadau llym ynglŷn â pha offer diogelwch i’w gario ar rafftiau, a rhaid i owtffitwyr, rafftiau ac arweinwyr rafftio gael tystysgrif – dylet ti drafod mesuriadau diogelwch y gweithredwr rafftiau cyn archebu rafft
  • Ceir gyflwyniad diogelwch gan y ganolfan rafftio. Dylet ti ofyn am gymwysterau’r arweinydd, y math a sgôp yr offer cyn dechrau rafftio
  • Mae rafftio’n weithgaredd hamdden awyr agored sy’n defnyddio rafft (cwch chwythu i fyny erbyn hyn) i fynd ar afon neu ddyfrffordd arall
  • Fel arfer mae rafftio yn cael ei wneud ar ddŵr gwyn (rafftio dŵr gwyn) er mwyn gwneud y gweithgaredd yn gyffrous i’r bobl ar y rafft
  • Defnyddir padlau cyffredin i lywio’r rafft, ac maen nhw fel arfer yn cario pedwar i ddeuddeg o bobl
  • Gall gymryd rhan mewn rafftio dŵr gwyn trwy gydol y flwyddyn

Canŵio a chaiacio

  • Mae canŵod a chaiacs yn gychod bach, a defnyddir padl i wthio’r cwch ar hyd wyneb y dŵr
  • Mae’r canŵ yn cael ei wthio yn ei flaen gyda phadl llafn sengl, ac mae’r padlwr yn penlinio neu’n eistedd ar sedd wedi’i chodi
  • Mae caiac yn cael ei wthio yn ei flaen gyda phadl â dau lafn ac mae’r padlwr yn eistedd gyda’u coesau o’u blaenau nhw
  • Mae nifer y padlwyr yn dibynnu ar faint y canŵ
  • Mae padlwyr yn wynebu’r cyfeiriad y maen nhw’n teithio iddo. Mae padlo canŵ yn wahanol i rwyfo, lle mae rhwyfwyr yn wynebu’r cyfeiriad arall
  • Yn gyffredinol, mae caiacs yn gychod dec caeedig gyda 'spray deck' (gorchudd o ryw fath) ac mae canŵod yn gychod agored
  • Yr International Canoe Federation yw’r sefydliad canŵo rhyngwladol sy’n creu’r rheolau safonol ar gyfer canŵio fel camp

Mathau o ganŵio

  • Mae sawl math o ddisgyblaethau canŵio os wyt ti eisiau cystadlu neu beidio – sbrint a slalom yw’r unig ddau sy’n cael eu cynnal yn y Gemau Olympaidd
  • Sbrint , neu rasio, yn golygu rasys canŵ neu gaiac dros 200m, 500m a 1000m
  • Mewn slalom mae cystadleuwyr yn cael eu hamseru wrth fynd i lawr cwrs dŵr gwyn lle mae’n rhaid iddyn nhw lywio eu canŵod trwy giatiau, sef pâr o bolion tua 1m ar wahân
  • Mae marathon yn ras hirach dros gwrs dŵr fflat. Mae’r pellter yn amrywio o ddwy filltir i 125 o filltiroedd
  • Mae cystadleuwyr yn llywio eu canŵod neu gaiacs i lawr afonydd cyflym mewn cystadlaethau dŵr gwyn
  • Mae fersiynau eraill yn cynnwys polo canŵ a hwylio canŵ
  • Yn y digwyddiadau hyn, mae caiacio a chanŵio yn cael eu gwahanu’n ddosbarthiadau ar wahân
  • Mae gweithgareddau awyr agored eraill yn cynnwys cerdded mynyddoedd, ogofa dan ddaear a mynydda. Gweler Chwaraeon Dŵr ar gyfer pysgota, rhwyfo, syrffio, nofio, achub bywyd a sgïo dŵr

A wyddost di…?

Mae canolfan dŵr gwyn flaenllaw’r DU yn Bala yng Ngogledd Cymru. Caiff ei alw’n Ganolfan Tryweryn – Canolfan Dŵr Gwyn Cenedlaethol

Related Media

Useful Links

Rhywbeth i ddweud?

Rhaid bod wedi mewngofnodi i bostio sylwadau ar y wefan hon

Mewngofnodi neu Cofrestru.

Cymerwch ychydig o funudau i gwblhau'r arolwg hon. Bydd hyn yn helpu ni i ffeindio allan sut yr ydych chi'n defnyddio'r wefan fel ein bod ni'n gallu dal ati i'w gwella ar eich cyfer chi. Bydd pawb sy'n cwblhau'r arolwg yn cael y cyfle i ennill �50