Welcome to The Sprout! Please sign up or login

Adolygiad: Cerddorfa Ffilharmonig Llundain - 4ydd Symffoni Górecki

Posted by Weeping Tudor from Cardiff - Published on 14/04/2014 at 15:18
0 comments » - Tagged as Festivals, History, Music, People, Sport & Leisure

  • cyf

English version // Yn Saesneg

Cerddorfa Ffilharmonig Llundain
Neuadd Frenhinol yr Å´yl, Canolfan y Southbank
Dydd Sadwrn, 12 Ebrill 2014

Mae wedi cyrraedd o'r diwedd. Mae cynnwrf mawr am berfformiad cyntaf y byd o waith  i gerddorfa. Mae 4ydd Symffoni Henryk Górecki yn dod ar ôl blynyddoedd o oedi (cafodd ei orffen yn 2006), darnau wedi'i gwblhau gan ei fab, Mikolaj, a'i farwolaeth yn 2010.

Dwi'n ystyried hwn fel uchafbwynt y calendr diwylliannol eleni. Mae'r gefnogaeth sydd wedi'i gynyddu ers y symffoni cynt yn chwedlonol. Fe ddylwn i ddweud, os yw pobl eisiau archwilio ei gerddoriaeth ymhellach, awgrymir cael meddwl agored ac enaid cadarn. Mae'r Symphony of Sorrowful Songs yn teimlo fel egwyl ddistaw yn yr allbwn yma, sydd yn ddewr ac yn ecsentrig fel arall. Ond mae ei waith symffonig olaf wedi talu teyrnged i Alexandre Tansman, cyfansoddwr Pwylaidd arall.

Gyda The Band Cerddorfa Ffilharmonig Llundain yn rhoi cyngerdd bach ac araith gan Athro Prifysgol Caerdydd, Adrian Thomas, roedd yr arweiniad at y prif ddigwyddiad yn achosi cyffro. Roedd y grŵp o chwaraewyr yn eu harddegau yn perfformio gwaith wedi'i ysbrydoli gan Górecki wedi'i gymysgu gyda sawl arddull arall o gerddoriaeth. Roedd yn dderbyniol, dwi ddim eisiau dweud generig, ond yn ddymunol i'r glust. Roedd araith Thomas am Górecki yn un o'r trafodaethau cyn sioe gorau dwi wedi mynychu ers amser maith. Ei frwydr i weld llyfrau sgets y cyfansoddwr (dim ond un cafodd weld am un noson yn unig), tymer cyfnewidiol Górecki, ei swildod a'i anallu i ollwng gafael ar ei gyfansoddiadau (cadwodd ei 3ydd Pedwarawd Llinynnol iddo'i hun am ddeg mlynedd) ar gyfer perfformiadau, i gyd yn portreadu cyfansoddwr bregus a diffygiol. Mae'r gerddoriaeth yn trechu dros gymeriad, fel y bydda Górecki yn cyfaddef ei hun.

Yn eistedd yng nghefn y stondinau (sain yn dal yn grêt), roedd Stravinsky yn rhan gyntaf y cyngerdd bron yn cysgodi'r prif ddigwyddiad. Roedd 'Stèle in memorium to Igor Stravinsky' Tansman yn deyrnged addas a chraff i'r cyfansoddwr Rwsiaid gwych. Gyda digon o daro a cherddorfa lawn, roedd yn agoriad mawreddog. Diolch i Górecki, mae Tansman yn ddarganfyddiad teilwng i'r fath deyrngedau. Y concerto i ni oedd Concerto Ffidil Stravinsky ei hun. Symudodd Julian Rachlun trwy hyn fel yr unawdydd. Mae'n waith direidus ac yn esiampl wych o gyfnod neo-glasurol Stravinsky (un dwi ddim yn hoff iawn ohono bob tro). Tynnodd Rachlin yr alawon amrwd,  gwerinol allan, ac felly doedd y ffidl unig ddim yn swnio'n glasurol iawn.

Ond sut oedd y symffoni newydd yma'n swnio? Oedd yr holl ffwdan yn haeddiannol? Oedd, i raddau. Wedi'i enwi yn 'Tansman Episodes', mae'n hynod wahanol o'r Sorrowful Songs, sydd yn beth da. Byddai pobl wedi cwyno os byddai'n ailadrodd ei hun. Mae'r gerddoriaeth yma yn ddyledus i'w 2il Symffoni 'The Copernican' a'r gwaith cyn ac ar ôl ei 3ydd. Roedd llawer o groen gŵydd a dagrau yn yr agoriad a'r diwedd, wrth i bres, drymiau ac organ drosglwyddo cordiau niferus brawychus a trydanol. Roedd y sŵn yma bron yn fath o gerddoriaeth ddwyreiniol.

Dyw'r ysgrifennu llinyn ddim mor gyffrous ag y mae yn y 3ydd, ond mae deuawd agos i sielo a'r piano yn cyffroi yn yr un modd ag y mae yn Quartet for the End of Time gan Messiaen. Mae cerddoriaeth od debyg i syrcas yn darganfod ei ffordd i mewn i'r gwaith yma hyd yn oed, yn fframio'r darn sielo uchod. Mae'n bendant yn gyfosodiad wedi'i chwarae'n dda ar ran y cyfansoddwr. Hoffwn feddwl bod y gynulleidfa wedi mwynhau. Bydda rhai wedi cael eu brawychu (cerddodd llond llaw allan). Mae nifer o bobl am roi cymeradwyaeth mawr. Rhoddodd yr arweinydd, Andrey Boreyko (oedd yn serol drwy'r nos), tusw o flodau oedd wedi'i roi iddo ar ben y ddalen cerddoriaeth ar gyfer y gwaith, mewn teyrnged i Górecki. Delwedd fydd yn aros gyda fi am beth amser.

Nawr dwi'n chwarae'r gêm  perswâd gyda BBC NOW i gael nhw i roi'r sioe gyntaf o'r symffoni yma yng Nghymru. Efallai bydda ŵyl fach o'r diweddar gyfansoddwr gwych yma yn ddigon.

Iasol, angerddol ac yn llawn teimlad gwreiddiol.

Gradd: 9/10

Nodyn awdur: Ar ddydd Llun 14 Ebrill, bydd y Guardian yn cyflwyno'r dangosiad cyntaf unigryw o'r fideo o bedwaredd symffoni Górecki, wedi'i berfformio gan Ffilharmonig Llundain.

Perthnasol:
Erthyglau:

Erthyglau – Categorïau – Cerddoriaeth
Erthyglau – Categorïau – Hanes
Erthyglau – BBC NOW
Gwybodaeth – Cerddoriaeth
Sefydliadau – Cardiff Soundscene

Got something to say?

You must be logged in to post comments on this website.

Login or Register.

Please take a few minutes to complete this survey. It will help us find out how you use the website so we can keep improving it for you. Everyone who completes the survey will get the chance to win £50.